BATI DENETİM

ISO-9001-2000 Kalite Yönetim Sistem

Belgesine Sahiptir

T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'ndan

Yetkili Kuruluştur.

GENEL MÜDÜRLÜK

861 Sok. No:72 (JÜTHAN) K: 4 / 401 KONAK - İZMİR

Tel: 0 (232) 441 39 53 - 0 (232) 441 39 56 ¨ Faks: 0 (232) 441 12 98

batianadoluydk@gmail.com

www.batiyapidenetim.com.tr

İçinde yaşadığınız ve çalışmakta olduğunuz binanın "kalitesi" nasıl diye hiç düşünmüş müydünüz, 17 Ağustos 1999 tarihinden önce?

Çarşıdan pazardan bir mal alırken, fiyatı yanında dikkat ettiğimiz en önemli özelliği olan "kalite"nin önemine, yaşadığımız binalarda hiç dikkat ettik mi?

Bu binanın oturduğu zemin nasıl? Zemin etüdü yapılmış mı? Binanın projesini kim çizmiş? Müteahhit, projeye uygun inşaat yapmış mı? Kolonlar, kirişler, projedeki ölçü ve yerlerde mi? Beton kalitesi nasıl? Betonun kumu deniz kumu ise yıkanmış mı? Agrega nasıl? Demir (çelik) nervürlü mü? Demirin mekanik özellikleri, standartlara uygun mu?

İnşaat yapılırken bunların hepsini denetlemek isterseniz, denetleyebilirsiniz, ama ya bitmiş bir daireyi, evi satın almışsanız, hele de bir deprem sonrasında binanın kalitesini tespit ederek, depreme dayanıp dayanmayacağını ögrenmek isterseniz, bunun da yolu var. Biraz zahmetli, ve de masraflı ama, sonuçta, size en kıymetli bilgiyi verecek bir testten geçirilebilir binanız..

Binanız, yapılan testlein sonucunda "iyi" çıkarsa, mesele yok.. Ama, ya "kötü, depreme dayanıksız" çıkarsa ne yapacaksınız? Bazı binalar tamiratla, takviye ile depreme dayanıklı hale getirilebilir ama, beton kalitesi bozuk ve/veya kolon ve kirişleri eksik binalarda ise yapacak birşey yok.. O binanın "yıkılması" ve yukarıdaki kalite ölçütlerine göre yeniden yapılması gerekir.. Bunun masrafı da cebinizden mi çıkar, yoksa, bu "dandik" binayı yapan müteahhitin ve/veya size satışı yapan kişinin peşine düşer, "şu" veya "bu" yolla bir tazminat mı alırsınız, orası size kalmış bir mesele.. Türkiye'deki hukuk sistemi, bu tip bir problemi ne ölçüde çözüp "adalet" dağıtabiliyor, gelecek günlerde hep birlikte göreceğiz..

Şimdi, bir binanın depreme dayanıklı olup olmadığını anlayacak test nasıl yapılıyor, genel olarak bir göz atalım:

GENEL BİLGİLER

Deprem testi nasıl yapılır?

Bir yapının depreme dayanıklı olup olmadığını anlayabilmek için önce binanın projesinin kurallara uygun olup olmadığının incelenmesi gerekiyor. Proje doğruysa, bu kez yapının inşasının projeye uygun olup olmadığına bakılıyor.

Uzmanlar iki önemli nokta üzerinde duruyor:

1. Kullanılan malzemenin projede belirtilen malzeme olup olmadığı. Bunu anlayabilmek için alınan örnekler laboratuvarda inceleniyor.

2. Bu malzemenin projede belirtildiği gibi kullanılıp kullanılmadığı. Bunun için yapının kolon, kiriş, perde, temel gibi taşıyıcı elemanlarına farklı deneyler yapılması gerekiyor.

Bir de zemin çalışması yapılıyor, çünkü binanın üstüne oturduğu zemin de depremin etkisi açısından önem taşıyor. Bu da yine deney, hatta gerekliyse sondaj yapılması anlamına geliyor.

Bütün bu işlemler sadece binanın dayanıklı olup olmadığını anlamaya yarıyor.

Bina dayanıksız çıkarsa asıl iş ise bundan sonra başlıyor.

Türkiye'de 1998'te kabul edilmit modern bir deprem yönetmeliği var. Binanın sağlamlaştırılması için yapının taşıma gücünün bu yönetmeliğin öngördüğü şartlara çıkarılması gerekiyor.

Güçlendirme projeleri hazırlanıyor ve denetleniyor.

Denetim çok önemli çünkü bu projede bir yanlışlık yapılması, yapıyı güçlendirmek yerine üzerine fazladan bir yük bindirilmesi tehlikesini doğuruyor.

Dayanıklılık ölçümleri için İTÜ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi Müdürlüğü'ne ya da İTÜ İnşaat Fakültesi Dekanlığı'na dilekçeyle başvurmanız gerekiyor. Şu anda merkezin elemanları deprem bölgesinde kamu binaları ve askeri tesislerde hasar tesbiti yaptıkları için ölçümlere ara verilmiş.

İstanbul'da gerçekleşecçek olası bir deprem karşısında insanların en çok merak ettikleri soru şu: ''Benim evim depremde sağlam kalacak mı?''

Evinizin depreme karşı dayanıklılığını test ettirmek için İTÜ (İstanbul Teknik Üniversitesi) İnşaat Fakültesi'ndeki Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi Müdürlüğü'ne ya da İTÜ İnşaat Fakültesi Dekanlığı'na başvurmanız gerekiyor. Ölçüm çalışmaları başvuru tarihinden sonra yaklaşık 1 ay sürüyor. yapılan ölçümlerle ilgili Prof. Dr. İlhan Eren önce zemin etüdü yapıldığını sonra binanın temeline bakıldığını belirterek şunları söylüyor:

Binaların Depreme Karşı Durumunun Belirlenmesi

''Karot makinesi ile binadan beton örnekleri alınıyor, bunları pres makinesi ile kırarak binanın beton mukavemet projesinin uygunluğunu kontrol ediyoruz. Binanın donatı projesi varsa kiriş ve kolonlar açılarak demirlere bakılıyor. Digğer kolonları ve kirişleri, beton içindeki demirin ne kadar ve ne aralıklarla olduğunu gösteren paşometre denilen bir aletle inceliyoruz.'

Prof. Dr. İlhan Eren'in verdiği bilgiye göre daha sonra beton mukavemeti ve demirlere göre kontrol hesapları yapılıyor. Sonuçta binanın güçlendirilmesi gerekiyorsa, binanın güçlendirilme projesi esasları belirleniyor ve kontrol ediliyor.

Yine aynı merkez betonun mukavemetini ultra ses aletiyle betondan ses dalgası geçirerek ölçebiliyor. Bu çalışmalar sonucunda evlerin dayanıklılığı ile ilgili rapor veriliyor. Yapılacak araştırma çalışmaları için kesin bir fiyat verilemiyor; fiyat binanın büyüklüğüne, kat adedine, projesinin olup olmamasına göre değişiyor.

Prof. Dr. Eren bu çalışmaları yapan elemanlarının şu anda deprem bölgelerinde kamu binaları ve askeri tesislerdeki hasar tesbit çalışmalarına öncelik verdiklerini, bu nedenle evlerin olası bir depreme karşı dayanıklılığı ölçümlerine, geçici bir süre için ara verdiklerini söylüyor.

STRUNA-1 LABORATUVARI İLE BİNA KALİTESİNİN ÖLÇÜMÜ

Rusya'da kullanılan bir sistemle, binaların deprem karşısında gösterecekleri davranışın belirlenebildiğini anlatan bir haber yayınlandı Hürriyet Gaztesi'nin Istanbul ekinde (7.9.1999). Habere göre, bu sistem, hem yeni bir binanın standartlara uygunyapılıp yapılmadığını, hem de deprem geçirmiş bir binanın gelecek depremlere dayanıp dayanmayacağını, kısaca, ne kadar ömrü kaldığını söyleyebiliyor. On katlı bir binanın testi, 2 saatte yapılabiliyor. Sonuçta binanın kaç şiddetindeki bir depreme dayanabileceği veya yan etkisiz, normal şartlarda kaç yuıl boyunca kullanılabileceği raporu verilebiliyor.

Struna-1 Sistemi gezici laboratuvarı ve genel açıklamasuı aşağıdaki resimde görülüyor:

Kaynaklar: 1) Nerdun Hacıoğlu, Hürriyet Gazetesi, Istanbul eki, 7.9.1999

2) Neslihan BÖLE ve Savat ÖZBEY, Hürriyet Gazetesi, Istanbul Eki 8.9.1999

Depreme dayanıklı ev almanın püf noktaları

Sağlam bir ev almanın püf noktaları

Ev almak için doğru zaman olduğunu düşünüyorsanız alacağınız evin sağlamlığı hakkında doğru soruları sormanız gerek. Profesyonel bir yardım almadan önce evinizi çıplak gözle değerlendirebilirsiniz. İşte sağlam bir ev alırken sorulması gereken sorular.

Konut kredisi faizlerinin düştüğü, ipoteğe dayalı ödeme sisteminin geldiği şu günler, başını sokacak bir ev sahibi olmak isteyenler için fırsat zamanı. Emlak piyasasının son yılların en canlı dönemini yaşamasıyla hem satıcıların hem de alıcıların yüzü gülüyor. Özellikle metropollerde konut inşaatı hızla artıyor. Aynı paralelde, düşük faizlerle verilen kredilerden yararlananlar, daha inşaatı bitmemiş olanlar da dahil olmak üzere, konuta yatırım yapma eğiliminde. Ancak dönemin getirdiği bu avantajdan pay sağlarken bir takım noktaları gözden kaçırmamak gerekiyor. Finansal ve hukuki açıdan büyük bir yükün altına girerek satın alınan konutun, uzun vadede güvenli bir yaşam ya da yatırım aracı olmayı sürdürmesi için son kararı vermeden önce profesyonel bir incelemeden geçirilmesi şart. İlk bakışta görünmeyen ama uzun vadede alıcının rahatına, sağlığına ve hatta hayatına mal olabilecek detaylar, genel görüntüden çok daha fazla önem taşıyor. Bir binanın doğru yalıtımla donatılmış olması, dayanıklılığı ve güvenilirliğini belirleyen etkenlerin başında geliyor. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayınlanan Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği'ne göre Türkiye'de inşa edilen binalarda ısı yalıtımı konusunda uyulması zorunlu standartlar bulunuyor. Ancak bu standartların uygulanırlığı konusunda yeterli denetim mevcut değil. Isı yalıtımı dışında konutun sağlıklı ve sağlam olması için zorunlu başka şartlar da bulunuyor. Bir evde hem gizli hem de gözle görünür hatalar olabilir. Gizli hatalar duvarların, tavan ve zeminin ardında kalacağı için profesyonel bir göz gerektirir. Ancak çıplak gözle görülebilecek hataları tespit etmek için sorulması gereken sorular ve takip edilecek ipuçları var. Isı Su Ses ve Yangın Yalıtımcıları Derneği (İZODER), sorulması gerekenleri şöyle sıralıyor:

Yapı: Gözle görünür çatlaklar var mı? Binanın orijinal halinden ayırt edilebilen değişiklikler yapılmış mı?

Çatı: Yeni mi, eski mi, yoksa yaşını tahmin etmek zor mu? Genel durumu nasıl? Çatının sızıntı yapması, bakteri ve küf oluşumuna sebep olur. Çatıda ısı ve su yalıtımı yapılmış mı? Yağmur suyu tahliye boruları sağlıklı mı?

Sızıntı işaretleri: Tüm tavanların ve pencere kenarlarının gözden geçirilmesi gerekir. Tavanda ve duvarlarda su izleri, rutubet kokusu ipucu verir. Aynı binada yaşan kişilerin duvarlarında terleme veya küflenme var mı? Binanın dışa bakan duvarlarında ısı yalıtımı var mı?

Bodrum: Nem var mı? Yeterli yalıtım yapılmış mı? Binanın bodrumunda perde duvar, kiriş ya da kolonlarda nemden kaynaklanan siyah lekeler ya da pamukçuklar su yalıtım problemini gösterir. Su yalıtımı iyi yapılmış binaların bakım masrafları da az olur. Betonun ve demirlerin taşıma özelliğini korumasına yardımcı olduğundan depreme karşı önlem sağlar.

Enerji tüketimi: Isı yalıtımı binalarda kışın ısınmak, yazın ise serinlemek için tüketeceğiniz enerjiden tasarruf edilmesini sağlar. Yeni bir konut söz konusuyken yalıtım yapılıp yapılmadığı satıcıya danışılabilir. Bina eskiyse en iyi gösterge binaya ya da daireye ait bir yakıt faturasıdır. Faturanın yüksekliği, yalıtım yapılmadığını gösterir.

Elektrik tesisatı: Görünürde çalışmayan ya da sorunlu elektrik aksamı bulunuyor mu?

Su tesisatı: Olağandışı sesler duyuluyor mu? Görünürde damlayan musluk ya da sızdıran bir boru var mı?

Dış cephe: Evin kısa süre içinde tamirat ya da boyaya ihtiyacı olacak gibi görünüyor mu?

Pencereler: Pencerelerde kullanılan cam tek cam mı çift cam mı? Pencerelerde tek cam yerine çift cam kullanılması, ısı kayıplarını yarı yarıya azaltır. Çift cam ünitesinde yalıtımı sağlayan, iki cam plaka arasındaki hava boşluğudur. Geniş ara boşluklu (12 veya 16 mm) çift cam ünitelerinin kullanımı ve iki cam arasındaki boşluğa hava yerine argon gazının doldurulması, çift cam ünitesinin ısı yalıtım özelliğini iyileştirir. Camlarda ısı veya güneş kontrol kaplamaları bulunuyor mu? Çıtalarda yetkili üreticinin markası var mı? Pencerelerde hava ve su sızıntısı var mı? Conta ve menteşeler sağlam mı?

Isıtma ve soğutma tesisatı: Radyatörlerin üzeri kapalı mı? Bina dışından veya ısıtılmayan tesisat boşluklarından geçen ısıtma tesisatı boruları yalıtımlı mı? Tesisat yalıtımı enerji kayıp veya kazançları dışında, hattı oluşturan boruların yoğuşma (terleme) sebebiyle korozyona uğramasını ve ileride daha büyük bir soruna yol açmasını önler.

Yangın güvenliği: Binada kullanılan malzemeler yanıcı mı? Yangın merdiveni var mı? Yangın merdiveni yanında pencere var mı? Bina genelinde Yangından Korunma Yönetmeliği'ne uyulmuş mu?

Gürültü seviyesi: Pencereler kapalıyken çevre gürültüsü içeri giriyor mu? Alt, üst ve yan dairelerden konuşma ve ayak sesleri duyuluyor mu? Makine dairesinden gürültü geliyor mu? Binanın ses yalıtımı var mı?

Çevre/arazi: Kanalizasyonun durumu nasıl? Binadan yeterince uzak mı?

Deprem tehlikesi: Ev almaya karar vermeden önce yapının projesinin olup olmadığını, zemin etüdünün yapılıp yapılmadığını, deprem yönetmeliğinin dikkate alınıp alınmadığını araştırmak gerekir. Projeleri kimin hazırladığı ve projelerin denetlenip denetlenmediği, binanın kullanım izni ve ruhsatının bulunup bulunmadığı, yapıda nasıl bir beton kullanıldığını, malzemenin standartlara uygun olup olmadığını, yapının projeye uygun inşa edilip edilmediğini ve temellerde su yalıtımı yapılıp yapılmadığını mutlaka kontrol ettirmek gerekir.

Kaynak: İnşaat Forumu